علامت : نزلهء گرم و تند اگر زكامى باشد رخسار و چشم سرخ است ، سايل گزنده است و آبكى ، در لمس كردن جسم بيمار گرم است ، شايد تب بگيرد ، اما تب در اين حالت نزله را تخفيف نمىدهد . اگر سيلان ماده متعلق به گلو است و از آن تجاوز نمىكند علامتش : سوزناكى شديد ، رقيق و آبكى ، هرگاه مىخواهد آن را تف كند احساس التهاب در گلو مىكند ، در تف كرده‌اش رنگ مايل به زردى و سرخى است . امكان دارد كه بندآمدگى در گلو باشد كه آوازه و غلغلك گزندهء گلو دليل آن است . علامت نزلهء سرد : اگر سايل از بينى آيد سرد است ، غلغلك در بينى ، تمدد پيشانى ، راه‌بندان شديد ، آوازه از بينى و گاهى غلظت ماده گواه بر نوعيت نزله است . اگر نزله به گلو آيد : تف كرده سرد و سپيد رنگ است و بيمار از تب بهره مىبيند . علاجها : علاج مهم اين است كه : 1 - ماده را كاهش داد . 2 - با سبب نزله‌آور مبارزه كرد . 3 - سيلان را قطع كرد يا منحرف به طرفى نمود . 4 - پيشگيرى كردن از نزله و نگذاشت كه سبب عفونت در بينى ، قرحه در سوراخ بينى ، يا زبرى در گلو ، سرفه و قرحه در ريه و نزديكيهاى ريه و ورم و آماس شود . بيمار نزله بايد از پرخورى ، اسراف در طعام و نوشيدنى دورى جويد . در ابتداى نزله و زكام عطسه زيان است ، كه مانع پخته شدن خلطهاى داخل مغز مىگردد ، كه آن خلطها فقط در آرامش كامل به پختگى مىرسند . كه عطسه زائده‌هاى ديگرى را به مغز مىرساند . اما بعد از پخته شدن خلط عطسه مفيد است زيرا زائده‌هاى پخته را بيرون مىآورد . مبتلا به زكام و نزله نبايد با سيرشكمى شب را به روز آورد ، زيرا سرش پر مىشود . بايد هميشه سر را گرم نگه دارد و از سرما بپرهيزاند . نگذارد باد شمال به سرش بزند و به‌ويژه اگر بعد از باد جنوبى بوزد ، باد جنوبى سر را پر و متخلخل مىكند . باد شمالى مىگيرد و مىفشرد ، كمتر برف آب بنوشد . در روز نخوابد و تا مىتواند تشنه و گرسنه و بىخواب باشد كه اساس علاج است . نبايد در خون‌گيرى شتاب كرد و به‌ويژه در اوايل ، مگر اينكه مواد نزله زياد باشد و بيمار تحمل نكند . در نزله‌اى كه سرفه همراه ندارد ، خون‌گيرى لازم نيست . اگر سرفه خشك و كم‌رطوبت باشد بايد خون‌گيرى كم در چندين دفعه صورت گيرد كه شايد از تكرار آن مادهء بيمارى بيرون آيد . اگر بيمار بىخوابى مىكشد ، شربت سادهء خشخاش بنوشد . اگر كم‌خوابى ندارد شربت مذكور را با شكر بياميزد . حقنه با آب جو خوب است كه زوايد را مىكشد .